Zakres
Niniejszy dokument dotyczy oceny przeżywalności ryb w przepompowniach i elektrowniach wodnych, definiowanej jako odsetek ryb, które przepływają przez instalację bez znaczących obrażeń. Nie dotyczy on pośrednich skutków takich instalacji, zwykle objętych pojęciami „bezpieczeństwo ryb" lub „przyjazność dla ryb", jak unikanie utrudnień migracji ryb, zmiany behawioralne, obrażenia podczas próby przejścia w górę rzeki, tymczasowe ogłuszenie ryb skutkujące potencjalnym drapieżnictwem lub niedotlenienie spowodowane przez obniżony poziom tlenu w wlotach turbin umieszczonych głęboko pod powierzchnią wody lub odwrotnie, choroba pęcherzyków gazu w silnie turbulentnej wodzie w pobliżu wylotu turbiny. Niniejszy dokument ma zastosowanie do pomp i turbin w przepompowniach i elektrowniach wodnych, które działają w zbiornikach wód powierzchniowych lub między nimi, w rzekach, strumieniach lub ujściach rzek, w których znajdują się stada ryb zamieszkałych i/lub migrujących. Instalacje składają się z pomp odśrodkowych (promieniowe, o przepływie mieszanym, osiowe), śruby Archimedesa i turbiny wodne (typu Francis, Kaplan, Bulb, Straflo itp.). Opisano następujące metody oceny przeżywalności ryb: — testy przeżywalności obejmujące sparowane uwalnianie żywych ryb, wprowadzanych w partiach ryb testowych i kontrolnych w górę i w dół rzeki od instalacji, a następnie odławianie w sieciach zbierających o pełnym przepływie. Metoda ma zastosowanie do testów przeżywalności w terenie i w środowisku laboratoryjnym. (Rozdział 6); — zatwierdzona metoda obliczeniowa oparta na modelu, składająca się z modelu kontaktu z ostrzem i zależności, które określają ilościowo reakcję biologiczną na uderzenie ostrza (Rozdział 7). Model ma zastosowanie do przepompowni i elektrowni wodnych o niskim lub średnim ciśnieniu (< 8 m), w których w większości przypadków główną przyczynę uszkodzeń ryb jest uderzenie ostrza. Metoda obliczeniowa może być wykorzystana do przeniesienia wyników z laboratoryjnych testów przeżywalności ryb do pełnowymiarowych instalacji działających w różnych warunkach (Rozdział 8). Testy przeżywalności i metoda obliczeniowa mogą być również stosowane do turbin na wodach otwartych, z zastrzeżeniami wymienionymi w Załączniku C. Wyniki testu przeżywalności lub obliczone szacunki można porównać z zakładanym maksymalnym zrównoważonym wskaźnikiem śmiertelności dla danej populacji ryb w miejscu przepompowni lub elektrowni wodnej. W niniejszym dokumencie nie zdefiniowano jednak tych maksymalnych wskaźników pozwalających na oznaczenie maszyny jako „przyjaznej dla ryb", ani nie wskazano metody określania takiego maksimum. W niniejszym dokumencie przedstawiono zintegrowaną metodę oceny przeżywalności ryb w przepompowniach i elektrowniach wodnych za pomocą testów przeżywalności ryb i obliczeń opartych na modelu. Umożliwia on (nie)rządowym agencjom ochrony środowiska ocenę wpływu na zasoby ryb osiadłych i wędrownych w jednolity sposób. W ten sposób dokument ten przyczyni się do ochrony populacji ryb i odwrócenia trendu zmniejszania się zasobów ryb wędrownych. Zastosowanie zaleceń zawartych w dokumencie może przynieść korzyści producentom pomp i turbin, ponieważ określono w nim jednolite i jasne kryteria oceny przeżywalności ryb. Co więcej, model fizyczny, na którym opiera się metoda obliczeniowa zawarta w dokumencie, może służyć jako narzędzie do opracowywania nowych produktów. Dokument ten stanowi podstawę wspólnego porozumienia dla środowisk akademickich i instytucji badawczych. Posłuży on jako zachęta do dalszych badań w celu uzupełnienia braków i ulepszenia istniejących metod oceny.
